Normal 0 false false false MicrosoftInternetExplorer4

گروه مهندسی هیدرولوژی و توسعه منابع آب

مقدمه : چرخه آب در طبیعت بستر تجدید حیات را به طور پیوسته فراهم می کند. شکل گیری توده های هوای مرطوب و چرخه هیدرولوژیکی در حوزه های آبخیر فرآیند پیچیده ای است. به نحوی که بسیاری از عوامل مرتبط با نوع بارش و نیز توزیع زمانی و مکانی آن هنوز ناشناخته مانده است. سایر مولفه های هیدرولوژیکی مانند نفوذ ، رواناب و تبخیر که پس از وقوع بارش در سطح حوزه آبخیز شکل می گیرند، علاوه بر تبعیت از بارش به شرایط فیزیکی حوزه آبخیز نیز وابسته می باشند. شناخت جزئیات و فرآیندهای حاکم بر پدیده های کنترل کننده در چرخه هیدرولوژی به سادگی شرایط فیزیکی حوزه آبخیز وابسته می باشند . شناخت جزئیات و فرآیندهای حاکم بر پدیده های کنترل کننده در چرخه هیدرولوژیکی به سادگی میسر نخواهد بود. در پروژه- های مهندسی منابع آب، آبخیزداری و حفاظت خاک، معمولاً مولفه های مختلف هیدرولوژیکی و هیدرومتئولوژیکی به طور تقریبی برآورد می شوند. برآوردهای تقریبی می تواند خطای زیاد و در نتیجه هزینه های اضافی را بر پروژه ها تحمیل نماید. بنابراین در اثر این گونه تقریب ها، امکان بهره برداری بهینه از بخشی از منابع آب نیز از دست خواهد رفت. ضرورت اجرای تحقیقات کاربردی در زمینه های مختلف هیدرولوژیکی و هیدرومتئولوژیکی در حوزه های آبخیز وجود دارد، تا بر مبنای نتایج آنها بتوان به عوامل مورد نیاز مهندسی در حفاظت و بهره برداری از منابع آب و خاک در حوزه های آبخیز با دقت بیشتری دست یافت. از سوی دیگر تخریب شدید و رو به افزایش منابع طبیعی ناشی از بهره­برداری بی­رویه از جنگل ها و مراتع و تغییر کاربری اراضی موجب بروز سیلاب- های پیاپی همراه با خسارات فراوان مالی و جانی گردیده است . برای برنامه ریزی و مدیریت جامع در مهار و بهره­برداری بهینه از جریان های سیلابی باید عوامل موثر در بروز و تشدید سیلاب و خسارات ناشی از آن مورد بررسی و پژوهش قرار گرفته و راه کارهای عملی برای بهره برداری بهینه و کاهش خسارات ناشی از سیل ارائه کردند.

گروه مهندسی هیدرولوژی و توسعه منابع آب که از تلفیق بخش های تحقیقات هیدرولوژی و توسعه منابع آب و بهره برداری از سیلاب مرکز تحقیقات حفاظت خاک و آبخیزداری سابق شکل گرفته است، مامور پی گیری انجام وظایف و ماموریت های دو بخش مذکور می باشد. دو بخش تحقیقاتی مذکور از سال 1372 در راستای تامین اهداف مرکز تحقیقات حفاظت خاک و آبخیزداری، تحقیقات متعددی را شروع نموده و یا در دستور کار خود قرار داده بود. طرح های تحقیقاتی در زمینه ویژگیهای بارش، رواناب، نفوذ، هیدرولوژی برف، پیش بینی سیل، خشکسالی و سامانه های بهره برداری از سیل و جریان های زیر قشری از جمله عناوین مورد توجه در این گروه می باشد.

اهداف پژوهشي گروه:

1- بررسی و تحقیق در زمینه مولفه های مختلف چرخه آب در حوزه آبخیز و مطالعه فرآیندهای چرخه آب به منظور شناخت عوامل موثر درتولید رواناب، نفوذ و تبخیر و تعرق شناخت رفتار هیدرومتئولوژیکی حوزه های آبخیز،

2- روش های توسعه منابع آبی ، روش های مناسب پایش و پیش بینی سیل ارائه روشهای مناسب برآورد متغیر های هیدرولوژیکی،

3- بررسی و ارائه روشهای بهینه مدیریت و بهره برداری از سیلاب ها به منظور توسعه کشاورزی و منابع تجدیدشونده و کاهش خسارات سیل و مقابله با اثرات خشکسالی،

4- دستیابی به الگوهای مناسب جهت بهره برداری بهینه از سیلاب،

5- افزایش پتانسیل بهره دهی مخروط افکنه ها،

6- دستیابی به الگوهای مناسب جهت جلب مشارکت مردم در احیاء و مدیریت منابع طبیعی.

اهداف برنامه مدیریت کاهش سیلخیزی حوضه های آبخیز

1- اهداف زيربرنامه پهنه‌بندي مناطق سيل‌خيز و سيل‌گيري

1- بررسي سيلاب‌ها و تهيه دستوالعمل روش‌هاي برآورد آن در كشور

2- بررسي فراواني سيلاب‌هاي منطقه‌اي در حوزه‌هاي آبخيز

3- ارائه شاخص‌هاي سيل‌خيزي

4- بررسي روش‌هاي پهنه‌بندي مناطق سيل‌خيزي

5- بررسي راهنماها و دستوالعمل‌هاي موجود و ارائه پيشنهادات اصلاحي

2- اهداف زيربرنامه بهينه‌سازي روش‌هاي كاهش سيل‌خيزي

1- تعيين روش‌هاي مناسب بيولوژيكي كاهش سيل‌خيزي

2- تعيين روش‌هاي مناسب مكانيكي كاهش سيل‌خيزي در سرشاخه‌ها

3- تعيين روش‌هاي مديريتي

4- تعيين روش‌هاي تلفيقي كاهش سيل‌خيزي

5- بررسي راهنماها و دستوالعمل‌هاي موجود و ارائه پيشنهادات اصلاحي

3- اهداف زيربرنامه فرآيندهاي هيدرولوژيكي و هيدروليكي حوزه‌هاي آبخيز

1- بررسي داده‌ها و اطلاعات هواشناسي و هيدرولوژي موجود و كمبود آن

2- بررسي ويژگي فيزيكي و هندسي حوزه‌هاي آبخيز

3- بررسي فرآيندهاي هيدرولوژيكي و هيدروليكي حوزه‌هاي آبخيز

4- بررسي مدل‌هاي هيدرولوژيكي و هيدروليكي در برآورد‌هاي سيل در حوزه‌هاي آبخيز

5- بررسي راهنماها و دستوالعمل‌هاي موجود و ارائه پيشنهادات اصلاحي

اهداف برنامه راهبردی بهره برداری از سیلاب و توسعه منابع آبی کوچک

1- اهداف زیربرنامه توسعه و بهینه سازی روشهای نوین غير بومي بهره برداری از سیلاب

1- شناسايي و معرفي سامانه هاي نوين غير بومي بهره برداري از سيلاب،

2- شناخت پتانسيل منابع آب و خاك در كشور به منظور توسعه روشهاي غير بومي بهره برداري از سيلاب،

3- ايجاد امكان بهره برداري بهينه از پتانسيل منابع آب و خاك،

4- فراهم سازي امكان افزايش توليد محصولات كشاورزي و دامي.

2- اهداف كلي زير برنامه راهبردي بهينه‌سازي سازه‌هاي كاهش و استحصال سيلاب

1- کنترل و مهار سیلاب

2- كاهش خطرات طغيان آب (سيل گرفتگي)، كنترل رسوب و تخريب‌هاي زيست‌محيطي

3- كاهش خطرات و سيل گرفتگي در معابر شهري و روستايي

4- حفاظت، توسعه و بهبود کیفیت منابع آب سطحي (براي مصارف شرب، صنعت و کشاورزی) و مقابله با خشکسالی

5- تامین نیروی برق‌آبی روستايي

6- حفاظت و بهبود محيط زيست و نظام‌های اکولوژیک

7- بهره‌برداري خردمندانه و‌ پايدار‌ از منابع‌ زيستي‌ (آب، خاك، ذخاير گياهي و جانوري، انرژي و ...)شامل: آبزی پروری و گردشکری

3-اهداف زيربرنامه راهبردي توسعه و بهينه سازي سامانه هاي سنتي بهره برداري از سيلاب

1- افزايش پتانسيل بهره برداري از منابع آب و خاک

2- افزايش درآمد و بهبود شرایط اقتصادی و اجتماعی بهره برداران

3- افزایش درآمد و بهبود شرایط اقتصادی و اجتماعی دامداران روستایی و عشایری

4- توسعه سامانه های سنتي بهره برداری از سیلاب

5- اتخاذ تدابیر لازم به منظور جلب مشارکت های مردمی

6- بهینه سازی طراحی واجرای سامانه های سنتي بهره برداری از سیلاب

7- بهینه سازی مکانیسم های نظارت و اجرا

8- بهینه سازی مکانیسم بهره برداری ونگهداری

9- افزایش راندمان عملکرد در سامانه های سنتي بهره برداری از سیلاب

10- تدوین برنامه و ساختار مدیریت بهره برداری و نگهداری از سامانه های سنتي بهره برداری از سیلاب

4- اهداف زیربرنامه راهبردی بهینه سازی استفاده از جریانات زیرسطحی

1- مديريت و افزايش پتانسيل بهره برداري از منابع آب و خاک در سطح حوزه هاي آبخيز

2- افزايش درآمد و بهبود شرایط اقتصادی و اجتماعی كشاورزان و آبخيزنشينان

3- توسعه سدهاي زيرزميني در سطح حوزه هاي آبخيز

4- روزآمد نمودن دستورالعمل، آيين نامه و استانداردهاي مرتبط با سدهاي زيرزميني و منطبق با شرايط كشور در فازهاي مختلف.

5- اتخاذ تدابیر لازم به منظور جلب مشارکت های مردمی

6- بهینه سازی مکانیسم های نظارت و اجرا

7- بهینه سازی مکانیسم بهره برداری ونگهداری

8- افزایش راندمان عملکرد در سامانه های نوین سدزيرزميني

9- تدوین برنامه و ساختار مدیریت بهره برداری و نگهداری از سامانه های نوین سد زيرزميني

5-اهداف زیر برنامه استحصال آب باران

1- افزايش پتانسيل بهره برداري از منابع آب و خاک

2- افزايش درآمد و بهبود اقتصاد معیشتی آبخیز نشینان

3- تلفیق اصول علمی در بهبود کارایی سیستم‌های سطوح آبگیر باران

4- برنامه‌ریزی به منظور جلب جلب مشارکت های مردمی

5- بهینه سازی طراحی و اجرای سیستم‌های استحصال آب باران

6- بهینه سازی مکانیسم‌های نظارت و اجرا

7- بهینه سازی مکانیسم بهره برداری و نگهداری

8- پایش سیستم‌ها و ارزیابی دوره‌ای آن‌ها

9- افزایش راندمان عملکرد سیستم‌های استحصال آب باران

10- تدوین برنامه و ساختار مدیریت بهره برداری و نگهداری از سیستم‌های استحصال آب باران

شرح وظایف :

1- نیاز سنجی، شناخت مشکلات و تبیین اولویت‌های تحقیقاتی در زمینه هیدرولوژی و توسعه منابع آب،

2- تدوین خط مشی کلی جهت تهیه طرحهای تحقیقاتی،

3- تعیین عناوین و اولویت های تحقیقاتی با توجه به نیاز واحدهای اجرایی و مسائل و مشکلات مبتلابه روز،

4- تهیه و اجرای پروژه ها و طرح های تحقیقاتی در سطوح ملی و منطقه ای،

5- ارزیابی، نظارت و پشتیبانی طرح های تحقیقاتی در حال اجرا در مراکز تحقیقاتی استان ها،

6- پیش بینی و برنامه ریزی لازم جهت ارتقاء سطح علمی محققین

7- تهیه، تدوین و ارائه یافته های تحقیقاتی

بخش‌هاي تخصصي گروه:

1- بخش هيدرولوژي

2- بخش آبهاي زيرزميني توسعه منابع آبي كوچك

3- بخش بهره‌برداري از سيلاب