اهداف
شناخت و توسعه روشهاي مديريت پديدههاي خشكي، خشكسالي و تغيير اقليم و تأثيرات آنها بر پايداري كشاورزي و منابع طبيعي كشور و نحوه كنترل و كاهش اثرات آنها و پيشنهاد اصلاح سياستهاي بخشهاي اجرايي و پژوهشي كشاورزي بر اساس يافتههاي تحقيقاتي
وظايف اساسي
تحقيق و بررسي، پايش و ارزيابي پديدههاي خشكي، خشكسالي، تغيير اقليم و تأثيرات آنها بر پايداري كشاورزي كشور بهمنظور مديريت ريسك وقوع اين پديدهها، توسعه راهبردهاي اساسي در زمينه كاهش تأثيرات آنها بر توليدات كشاورزي و منابع طبيعي و جوامع روستايي، ارائه سياستها و استراتژيهاي توسعهاي و تنظيمي به دستگاههاي اجرايي و پژوهشي، ارائه راهحلهاي مناسب و روشهاي نوين در امر حفظ و توسعه منابع آب و خاك و استحصال آب، متناسب با شرايط اقليمي كشور و در جهت كنترل عوا قب پديدههاي فوق
ضرورت
با توجه به اهميت موضوع خشكسالي و اثرات آن بركشاورزي و منابع طبيعي كشور و همچنين ويژگيها و خصوصيات ذاتي مناطق خشك و نيمه خشك، تقويت نهادي و راهبردي مراكزي كه بهنحوي با موضوع كم آبي و خشكسالي مربوط هستند، كشور را در خصوص حل اين معضلات بزرگ ياري ميكند.
با در نظر گرفتن وظايف اساسي و سياستهاي كلي مركز و تاكيد هدف اصلي آن بر روي تدوين و اصلاح سياستهاي بخشهاي اجرايي و پژوهشي كشاورزي از طريق شناخت و توسعه روشهاي مديريت پديدههاي خشكي، خشكسالي و تغيير اقليم و تاثيرات آنها بر پايداري كشاورزي و نحوه كنترل و تخفيف اثرات آنها، اين مركز در جهت اهداف سند چشمانداز بيستساله حركت كرده و بسياري از بندهاي سياستهاي كلي برنامه پنجم توسعه را در حوزه وظايفش عملي مينمايد. اگر قياسي هرچند مختصر بر نحوه اجراي فعاليت نهادهاي بهظاهر مشابه انجام شود، مشخص ميگردد كه مركز تحقيقات كم آبي و خشكسالي در كشاورزي و منابع طبيعي و منابع طبيعي صرفاً موضوع اقليم شناسي و ارتباط آن با خشكسالي و پيشبيني آن را براي كشور در نظر نگرفته و كاربرد آنها را بهصورت فراگير و جامع در قالب حوزههاي معرف و پايلوت و در ارتباط با مباحث كشاورزي و منابع طبيعي كشور در نظر ميگيرد.
با توجه به نگرشي كه ارگانهاي موجود بر روي بحث تخصصي اقليم دارند، ضرورت انجام پژوهشهاي كاربردي مباحث خشكي، خشكسالي و تغيير اقليم و ارتباط منطقي و عملي آنها با موضوعات كشاورزي و منابع طبيعي كاملاً ضروري و منطقي است.
اگرچه مؤسسات محصولي و موضوعي سازمان تحقيقات، آموزش و ترويج طيف وسيعي از فعاليتهاي كشاورزي و منابع طبيعي را پوشش ميدهند، ليكن لزوم تجميع فعاليتهاي تحقيقاتي آنها در قالب طرحهاي جامع با موضوعات خشكي، خشكسالي و تغيير اقليم كاملاً محسوس است.
در عين حال با نگرش دقيق بر چگونگي وجود تشكيلات مشابه در كشورهاي پيشرفته دنيا اين حقيقت آشكار ميشود كه براي مديريت بهتر پديدههاي خشكي، خشكسالي و تغيير اقليم، علاوه بر يك شبكه قوي در خصوص برداشت دادهها و تحليل اطلاعات، ارتباطات كاربردي صحيح و منطقي با علوم مرتبطه و تدوين قوانين مناسب جهت همكاري مراكز و مؤسسات دولتي، خصوصي و دانشگاهها و مؤسسات غير انتفاعي از اهم فعاليتهايي است كه بايد بهصورت تخصصي در مركز مورد نظر بهمنظور ايجاد فرصتهاي جديد و رفع تهديدات در حصول پايداري كشاورزي و منابع طبيعي كشور به كار گرفته شوند.
سياستهاي كلي پژوهشکده
- انجام فعاليتهاي پژوهشي و فناوري در مورد پديدههاي خشكي، خشكسالي و تغيير اقليم و بررسي اثرات آنها بر كشاورزي و منابع طبيعي
- آموزش، ترويج و ارائه يافتههاي تحقيقاتي وخدمات علمي
- بسترسازي انجام تحقيقات و فراهم آوري و تجهيز امكانات مورد نياز
- ارتباطات با مجامع علمي – آموزشي
- ارزيابي و نظارت پروژههاي تحقيقاتي
1- سياستهاي كلي در زمينه فعاليتهاي پژوهشي و فناوري
- شناسايي تأثيرات محيطي خشكي، خشكسالي و تغيير اقليم بر بخشهاي مختلف كشاورزي، منابع طبيعي و منابع آب و خاك كشور
- تدوين اولويتهاي تحقيقاتي ملي، منطقهاي و محلي
- تدوين سياستهاي پايش مستمر تغييرات محيطي بهمنظور پيشبيني نيازهاي تحقيقاتي آتي
- تعريف، تصويب، برنامهريزي و اجراي پروژههاي تحقيقاتي در چارچوب وظايف وزارت جهاد كشاورزي
- تلاش در جهت توسعه وكاربرد روشهاي مديريت نوين بهرهبرداري پايدار از منابع آب و خاك و سازگار با شاخصهاي محيطي شامل خشكي، خشكسالي، تغيير اقليم، سيل و ...
- تلاش در جهت افزايش سهم تحقيقات در توليد ناخالص ملي از طريق گسترش فعاليتهاي تحقيقاتي در قالب توسعه همكاري با مراكز اجرايي و مؤسسات پژوهشي و دانشگاهها
- برنامهريزي و انجام اقدامات لازم بهمنظور عملياتي نمودن نتايج تحقيقات از طريق اجراي طرحهاي پايلوت چند منظوره و آموزش و انتقال دانش فني و يافتههاي تحقيقاتي به كاربران
- جلب همكاري مراكز و مؤسسات تحقيقاتي غير دولتي در اجراي پروژههاي مركز و ارائه پشتيبانيهاي علمي، تخصصي و تجهيزاتي به آنها
- حضور فعال در مجامع، همايشها و جشنوارههاي علمي و نمايشگاههاي ملي و بينالمللي بهمنظور ارائه يافتههاي علمي، تخصصي و توانمنديها
- برقراري ارتباط فعال و همكاري با صاحب نظران مراكز و مؤسسات تحقيقاتي و بين المللي و عضويت در مجامع علمي جهاني
2- سياستهاي كلي در زمينههاي آموزش، ترويج و ارائه يافتههاي تحقيقاتي و خدمات علمي
- برنامهريزي بهمنظور ارتقاء سطح علمي - تخصصي همكاران مركز با همكاري معاونت آموزش و ترويج سازمان و از طريق اجراي دورههاي آموزشي و ارزيابي مستمر نتايج حاصله
- تدوين و ارائه نتايج حاصل از فعاليتهاي تحقيقاتي مركز در قالب ثبت اختراعات، كتاب، فيلمهاي آموزشي و صفحات الكترونيكي با همكاري معاونت آموزش و ترويج سازمان
- ارائه خدمات علمي، تبادل و انتقال فناوريهاي نوين و تجربيات پژوهشي روز آمد از طريق برگزاري گردهماييهاي علمي، كارگاههاي آموزشي در زمينههاي مديريت خشكي اقليمي، تغيير اقليم، خشكسالي، سيل و . . . با حضور متخصصين داخلي و ساير كشورها بهصورت ملي، منطقهاي و بينالمللي
- اجراي طرحهاي پيشاهنگ (پايلوت) در مقياسهاي مختلف بهمنظور ارزيابي نتايج تحقيق و ارائه عملي به كاربران
- ارائه خدمات علمي، آزمايشگاهي، نمونهسازي و مشاورهاي به متقاضيان استفاده از ظرفيتهاي مازاد، امكانات و تجهيزات مركز
- ارتقاء كيفيت و بسترسازي لازم بهمنظور تقويت زمينههاي صدور دانش و خدمات فني
- برقراري ارتباطات متقابل علمي و فرهنگي با كشورهاي دوست در منطقه و جهان و با هدف تبادل تجربيات علمي و انتقال فناوريهاي نوين و اجراي طرحهاي پژوهشي
3- سياستهاي كلي در زمينه بسترسازي انجام تحقيقات و تجهيز امكانات مورد نياز
- برنامهريزي و بستر سازي لازم از نظر نيروي انساني، تجهيزات و منابع علمي جهت توسعه و تحقق اهداف مركز
- ايجاد گروههاي تحقيقاتي ستادي و استاني مورد نياز با تاكيد بر تخصصهاي جديد و پژوهشهاي بين رشتهاي
- بهبود و ارتقاء شاخصهاي كيفي نيروي انساني و اصلاح هرم نيروي انساني مركز از نظر تخصصي
- تكميل، تجهيز، بهسازي و روزآمد نمودن آزمايشگاهها، ايستگاهها و كارگاهها بهمنظور بستر سازي لازم براي تحقيقات و همگامي با رشد فناوري در جهان و ايجاد آمادگي لازم جهت جذب، توسعه يا توليد فناوريهاي پيشرفته
- تكميل و تجهيز مركز اسناد علمي و كتابخانه مركز از طريق تأمين منابع علمي جديد و استفاده از فناوري پيشرفته در مستندسازي، نگهداري و انتشار نتايج فعاليتهاي تحقيقاتي
- بهينهسازي روشهاي انجام تحقيقات، افزايش بهرهوري نيروي انساني و تجهيزات و بهينهسازي روشهاي ترويج، توسعه و ارائه يافتهها
- بهينهسازي مستمر ساختار تشكيلاتي و نظام پژوهشي مركز
4- سياستهاي كلي در تأمين منابع مالي
- تثبيت رديفهاي بودجه تملك داراييهاي سرمايهاي و هزينهاي مركز
- جذب ساير اعتبارات پژوهشي دولتي نظير طرحهاي ملي تحقيقات و پژوهشهاي كاربردي
- استفاده از درآمد حاصله از فعاليتهاي تحقيقاتي در جهت توسعه تحقيقات كاربردي
- انجام سفارشات علمي و تحقيقاتي بخشهاي دولتي و خصوصي از طريق انعقاد قراردادهاي تحقيقاتي مشاورهاي، اجرايي و كارشناسي
- فروش دانش فني و دستاوردهاي تحقيقاتي
- ارائه خدمات فني و آزمايشگاهي به متقاضيان
5- سياستهاي كلي در ارزيابي و نظارت
- طراحي و اجراي نظام كارآمد كنترل پروژه، ارزيابي و نظارت بر كليه فعاليتهاي تحقيقات ستادي، استاني، منطقهاي و ايستگاههاي تحقيقاتي