گروه پژوهشی مدیریت حوزه‌های آبخیز

معرفی گروه پژوهشی

گروه پژوهشی مدیریت حوزه‌های آبخیز یکی از ۵ گروه پژوهشی پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری می‌باشد. رفع‌ مسائل‌ و تنگناها در حوضه‌های‌ آبخیز بدلیل خصوصیات مستقل‌ نظام‌ بوم‌ شناسی‌ آنها، نیازمند برخورد نظام‌‌مند مدیریتی ‌می‌باشد. تعیین رهیافت و روش‌شناسی مناسب‌ که‌ توسعه‌ پایدار آبخیزها را تضمین‌ نمایند، تحقیق و بررسی‌های‌ گسترده‌ای‌ را طلب می‌نماید. گستردگی حوضه‌های آبخیز کشور و تنوع‌ شرایط اکولوژیکی آن‌، ارایه یک ‌الگوی‌ مشخص مدیریتی و یا دستورالعمل‌ معین‌ که‌ بتواند دارای‌ کاربرد یکسان‌ در تمامی‌ حوضه‌های ‌آبخیز باشد، را غیرممکن ساخته است .
این گروه با توجه به تنوع و ضرورت‌های یاد شده و در جهت دستیابی به الگو‌های بهینه مدیریت حوضه‌های آبخیز، گام‌های مؤثری برداشته است. تهیه شناسنامه آبخیزهای کشور به منظور راه‌اندازی بانک اطلاعات حوضه‌های آبخیز کشور، تهیه دستورالعمل‌های استحصال آب باران در اراضی کوهستانی با استفاده از فن‌آوری‌های سطوح آبگیر باران، بررسی و ارزیابی طرح‌های آبخیزداری، بررسی وضعیت اجتماعی و اقتصادی آبخیزنشینان، بررسی زمینه‌های مشارکت‌پذیری جامعه محلی در مدیریت حوضه‌های آبخیز و تهیه طرح راهبردی الگوی بهینه مدیریت حوضه‌های آبخیز، از جمله محور‌های فعالیت‌های گذشته و حال این گروه پژوهشی می‌باشد .

 

اهداف :

اهدف این گروه پژوهشی، ارایه الگو‌های علمی مدیریت بهینه حوزه‌های آبخیز در جهت حفاظت، احیا، توسعه و بهره‌برداری پایدار از آبخیزهای کشور می‌باشد .
وظایف :

– شناخت ویژگی‌ها، مسایل و مشکلات مدیریت حوضه‌های آبخیز و تهیه بانک اطلاعات حوضه‌های آبخیز

– بررسی تنگنا‌های مدیریت بخش اجرا، از طریق بررسی و ارزیابی طرح‌ها و اقدامات آبخیزداری در حوضه‌های آبخیز کشور و ارایه برنامه‌های تحقیقاتی مورد نیاز؛
– بررسی‌ و ارزیابی‌ الگوهای تجربه شده داخلی و بین‌المللی در زمینه‌ مدیریت حوضه‌های‌ آبخیز

– بررسی‌ و شناخت مشکلات مناطق‌ بحرانی‌ از طریق‌ اعزام‌ گروه‌های‌ تحقیقاتی‌

– بررسی‌ استعدادها و توانهای‌ بالفعل‌ و بالقوه‌ طبیعی و اجتماعی حوزه‌های‌ آبخیز

– بررسی‌ و ارزیابی‌ روش‌های‌ احیاء و حفاظت و توسعه منابع‌ طبیعی‌ تجدید شونده‌ در حوزه‌های ‌آبخیز

– بررسی‌ روش‌های‌ بهره‌برداری‌ بهینه‌ از منابع‌ موجود در حوضه‌های‌ آبخیز با تأکید بر توسعه‌پایدار کشاورزی‌ و منابع‌ طبیعی‌ تجدید شونده‌

– بررسی‌ و ارزیابی‌ مسائل‌ اقتصادی، اجتماعی و زمینه‌های حضور فعال جامعه محلی در مدیریت‌ حوزه‌های‌ آبخیز

– بررسی‌ و ارزیابی‌ روش‌های‌ ترویج‌ و جلب مشارکت‌های‌ مردمی‌ در اجرا و بهره‌برداری‌ از طرح‌های ‌آبخیزداری‌

– بررسی‌ استفاده‌ از فناوریهای‌ نوین‌ در مدیریت حوضه‌های‌ آبخیز

– تهیه‌ دستورالعمل‌های فنی در جهت توسعه روش‌های غیرسازه‌ای و ترکیبی، به منظور اعمال مدیریت بهینه حوزه‌های آبخیز‌

– تدوین‌ استاندارهای‌ اجرایی‌ آبخیزداری‌ با استفاده از نتایج تحقیقات انجام گرفته در پژوهشکده

– بررسی‌ و معرفی‌ شاخص‌های‌ ارزیابی‌ طرح‌های‌ آبخیزداری

– ارایه روش‌های پایش و ارزشیابی مدیریت حوزه‌های آبخیز کشور؛

– بررسی‌ و معرفی‌ مناسب‌ترین‌ روش‌های‌ برنامه‌ریزی‌ استفاده‌ از سرزمین‌ در حوزه‌های‌ آبخیز

اعضای گروه پژوهشی :

رئیس گروه: علی اکبر نوروزی

معاون گروه:

اعضای هیأت علمی :

محمد روغنی

مجید حسینی
سید محمود رضا طباطبایی
سید محمد نمکی
رضا باقریان
علیرضا شادمانی
افشین پرتویی
امیر سررشته‌داری

کارشناسان پژوهشی و سایر اعضاء:
رضا اشراقی
حسینعلی حبیبی
حمیدرضا آقاخانی