مصاحبه ریاست پژوهشکده با شبکه خبر

رییس پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری طی مصاحبه‌ای با برنامه روی خط خبر شبکه خبر سیمای جمهوری اسلامی ایران گفت سالانه بیش از دو میلیارد تن خاک حاصلخیز به دلیل فرسایش از دسترس خارج می‌شود که معادل ۱۶.۴ تن در هکتار در سال محاسبه می شود. وی افزود در حالی که متوسط مقدار آسیا شش تن در هکتار در سال و امریکا و اروپا زیر یک تن در هکتار در سال است، این مقدار برای ایران یک فاجعه ملی قلمداد می‌شود. رییس پژوهشکده در ادامه افزود بیشترین سهم این دو میلیارد مربوط به اراضی کشاورزی و مرتعی است که در عین حال در اراضی دیم کشاورزی و خصوصا در حالتی که شخم در شیب انجام می شود بیشترین مقدار تلفات خاک ملاحظه می شود. یک پژوهش در منطقه زنجان نشان داده که در شیب هشت درصد میزان تلفات در حدود ۲.۴ تن در هکتار در سال است که در مقایسه با اراضی مارنی و شبه مارنی و همچنین لسی، به طور قطع رقم بسیار کمی را نشان می دهد. وی به نتایج تحقیقاتی اشاره کرد و بیان داشت هر ساله فرسایش به شکل رسوب به میزان ۱۶۵ هزار تن در پشت دریاچه های سدها کشور نهشته می شود که از ظرفیت آبی آنها کاسته و عمر مفید سدها را کم میکند. همچنین باید اذعان کرد که خاک علاوه بر تولید، خدمات دیگری را هم به‌صورت پنهان به انسان ارائه می دهد که ارزش آن را بیشتر می کند. یکی از این موارد افزایش نفوذپذیری آب در خاک است که با افزایش هوموس در محیط خاک، بارش و رواناب در خاک نفوذ می کند و به آب‌های زیرزمینی منتقل می‌شود و عملا باعث کاهش جریانات سطحی و کاهش سیلاب می شود. خدمت دومی که خاک به انسان می کند بحث ترسیب کربن است که مانع از بروز تاثیرات جدی تغییرات اقلیم می‌شود. به گفته رییس پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری برای جلوگیری از این میزان فرسایش خاک بحث مدیریت یکپارچه منابع در حوزه های آبخیز به عنوان یک راه کار مطرح می شود. وی می افزاید چون موضوع آب و خاک مستقل نیستند باید با هم دیده شده و به همین دلیل این موضوع مدیریت یکپارچه در برنامه ششم توسعه گنجانده شده است که به شکل اجرایی به وسیله سازمان جنگلها، مراتع و آبخیزداری کشور در بعضی از حوزه های آبخیز کشور مثل حبله رود و همچنین به صورت پژوهشی به صورت طرح کلان مدیریت جامع حوزه های آبخیز به وسیله دانشگاه گرگان و با مسئولیت شورای عتف وزارت علوم، تحقیقات و فناوری در حال اجرا می‌باشد.

فایل برنامه در اینجا قابل دانلود می‌باشد.